Sociologia dla początkujących

Rodzaje konfliktów w zakładzie pracy

admin — Sat, 14 Jun 2008 19:57:45 +0000

- Jawne i ukryte. Jawne – strajk, utarczki słowe, zażalenia rywalizacje itp. Źródła konfliktu oraz sposoby rozwiązania są znane. Ukryte to te które nie mają charakteru otwartego działania. Tworzą złą atmosferę pracy, plotki, rozgrywki personalne, frustracji, absencji. Mogą się same rozładować, albo w przypadku nasilenia przerodzić się w konflikt jawny.
- Racjonalne ( obiektywne przyczyny) i irracjonalne (nie mają sensu, oparte na uprzedzeniach, wyładowaniu złości, zaspokojeniu nadmiernych ambicji)
- Twórcze i destrukcyjne. Twórczy to taki który prowadzi do pozytywnego – ze społecznego punktu widzenia rozwiązania problemu. Destrukcyjne natomiast działa rozkładowo na organizację zakładu i załogę.

Konflikty społeczne w zakładzie pracy

admin — Sat, 14 Jun 2008 19:56:22 +0000

Konflikt – jest to nierozwiązana lub rozwiązana w sposób niezgodny z oczekiwaniami czy warunkami obiektywnymi sprzeczność między grupami lub jednostkami. Sprzeczność występuje gdy mamy do czynienia z przeciwstawnością sytuacji materialnych czy niematerialbych, z przeciwstawnością interesów jednostek lub grupy.
Przyczyny : podstawą jest sprzeczność, która może ale nie musi prowadzić do konfliktu społecznego. Sprzeczność powoduje konflikt wtedy gdy grupa lub jednostka dąży do określonego celu natomiast działalność innej grupy lub jednostki udaremnia jej osiągnięcie tego celu. Sprzeczność jest nie do uniknięcia – powoduje rozwój i może wznosić organizację na wyższy poziom. Przyczyny :
- nieprzestrzeganie ustawodawstwa pracy, wady i niedoskonałości w organizacji produkcji i pracy, różnica poglądów członków org. Na sprawy merytoryczne, niejasność w określaniu możliwości, zasad i przyczyn wyróżnień i awansów, niewłaściwa polityka kadrowa, niewłaściwy stosunek przełożonych do podwładnych i vide versa, niewłaściwe wprowadzaenie zmian organizacyjnych, źle określone systemy komunikacji i łączności, braki w kulturze, nieposzanowanie władzy i godności człowieka, występowanie określonych cech charakterologicznych u członków załogi. Są :
- subiektywne i obiektywne
Skutki : pozytywne – pobudza do lepszych pomysłów, zmusza do poszukiwania nowych rozwiązań, powoduje ujawnienie i rozwiązanie zadawnionych problemów, zmusza ludzi do wyjaśnienia swych opinii, związane z nim napięcie pobudza zainteresowanie i twórczość, daje ludziom możliwość wykazania ich zdolności
Negatywne – sprawia, iże niektórzy czują się pokonani i poniżeni, zwiększa dystans między ludźmi, wytwarza klimt podejrzeń i braku zaufania, sprawia, żę komórki organizacyjne i ludzie, którzy powinni ze sobą wspólpracować dbają o własne interesy, powoduje opory aktywne lub bierne, skłania niektórych do odejścia.
Problemem nie jest występowanie konflików lecz charakter i sposób ich rozwiązywania.

Stosunki społeczne

admin — Fri, 16 May 2008 19:54:56 +0000

Stosunki społecznie międzyludzkie i interpersonalne. Można stosować w sposób zamienny dla naszych potrzeb. Stosunki społeczne – oddziaływanie wzajemne ludzi na siebie w grupie, jest to również wzajemne oddziaływanie państw na siebie, oddziaływanie osoby na grupę. Aby oddziaływanie było skuteczne, to druga strona musi tego chcieć.
- stosunki międzyludzkie – st. Między ludźmi w małej grupie społecznej, a członkowie grupy przebywają ze sobą w sposób względnie stały, znają się i kontaktują.
- Stosunki interpersonalne – międzyosobowe, międzyludzkie, częściej występują na gruncie psychologii społecznej. Są to wzajemne stosunki pomiędzy 2 osobami, a tekże między osobą, a małą grupą.
Definicja stosunków społecznych – to wszelkie przejawy oddziaływania ludzi na siebie, a w szczególności:
- system wzajemnych oddziaływań między 2 partnerami na gruncie określonej platformy, stan wzajemnych zależności między ludźmi (partnerami) – system wzajemnych oddziaływań ludzi na siebie oparty na obowiązujących zasadach i regułach postępowania ludzi wobec siebie. Dzieli się na:
a) normy formalne i nieformalne
b) system wartości
c) zasady współżycia między ludźmi
- układ zawierający następujące elementy : 2 partnerów (osoby, grupy), jakiś łącznik, czyli przedmiot (postawa, interes, sytuacja, wartość, pogląd, itp.) stanowiący platformę tego stosunku oraz pewien układ powinności i obowiązków które partnerzy powinni wobec siebie wykonywać.
STOSUNKI SPOŁECZNE DZIELĄ SIĘ NA:
- stosunki rzeczowe (ekonomiczne) – własnościowe, produkcji (pracy), klasowo-warstwowe i podziału dóbr – są to stosunki które tworzą się w wyniku pracy
- stosunki osobowe (człowiek-człowiek) – stos. Rodzinne, koleżeńskie, sąsiedzkie, środowiskowe a także formalne i nieformalne

Więź społeczna w zakładzie pracy

admin — Thu, 15 May 2008 19:53:09 +0000

W WYNIKU REALIZACJI OKRESLONYCH ROL I ZAJMOWANYCH POZYCJI ZAWODOWYCH , MIEDZY PRACOWNIKAMI POWSTAJA SWOISTE WIEZI SPOLECZNE TJ. ZWIAZKI I ZALEZNOSCI LACZACE LUDZI, WYRAZAJACE SIĘ W PRZYJMOWANIU PRZEZ NICH WSPOLNYCH LUB ODRZUCANIU KONKURENCYJNYCH DAZEN , ZAINTERESOWAN. LACZA ICH WIEZI :
- RZECZOWE ( FORMALNE ) wystepujace na tle zaleznosci sluzbowych, podzialu pracy
- OSOBISTE ( NIEFORMALNE ) wyrazajace się we wzajemnej znajomosci , sympatii, kolezenstwie
W PRAKTYCE TE 2 RODZAJE WIEZI WYSTEP. JEDNOCZESNIE ALE W ROZNYCH PROPORCJACH.

ELEMENTY TYCH WIEZI W ROZNEJ PROPORCJI PRZEJAWIAJA SIĘ TAKŻE W INNYCH WIEZIACH WEWNATRZZAKLADOWYCH TAKICH JAK:
1) WIEZ ZAWODU – która wyraza lacznosc pracownikow , o tym samym czy podobnym „ fachu” , majacych z tego względu wspolne zainteresowania . Ten rodzaj wiezi ma przewaznie charakter rzeczowy , chociaz nie pozbawiony jest akcentow osobistych. Nieraz bowiem przydatnosc pracownika do tej samej grupy zawodowej może być dodatkowym zrodlem zadowolenia z pracy.
2) WIEZ ROBOTY – wiez laczaca pracownikow ze wzgl. Na wspolne czynnosci robocze. Laczy ona pracownikow pelniacych rozne funkcje w zakladzie pracy, nalezacych do roznych zawodow , lecz polaczonych przez wykonywanie wspolnej pracy. Wiez ta ma również charakter rzeczowy ale na jej tle dochodzi wspolpracujacymi pracownikami do zwiazkow nacechowanych sympatia lub antypatia
3) WIEZ KOLEZENSKA – powstaje przy wspolnej pracy i dotyczy nawiazywania kontaktow z innymi pracownikami. Może również wykraczac poza jej obreb. Często daje ona pracownikowi oparcie i swiadomosc , ze w niepewnych sytuacjach może liczyc na kolegow , znalezc u nich wsparcie i pomoc
4) WIEZ HIERARCHII – czyli zaleznosci sluzbowych , laczy kierownika z podleglymi mu wspolpracownikami na podstawie pionowej zaleznosci. Wiez ta ma przewaznie charakter rzeczowy.
5) WIEZ ZAKLADOWA- wyraza spojnosc wewnetrzna zalogi na podstawie przynaleznosci i przywiazania do zakladu pracy. Wyraza się w tzw. Patriotyzmie zakladowym , w stabilizacji pracownika. Zalezy od stazu pracy i tradycji zakladu.
6) WIEZ INSTYTUCJONALNA- laczaca poszczegolnych pracownikow z roznymi organizacjami i instytucjami zakladu nie zwiazanymi z bezposrednio z jego kierownictwem administracyjnym , na przykład ze zwiazkami zawodowymi

Wzór społeczno-zawodowy

admin — Mon, 14 Apr 2008 19:51:10 +0000

WZOR SPOLECZNO-ZAWODOWY PRACOWNIKA OKRESLA ZESPOL NORM I WARTOSCI , KTÓRE POWINIEN WYKAZYWAC I ZACHOWAN , KTÓRE POWINIEN REALIZOWAC CZLONEK ZALOGI DANEGO ZAKLADU PRACY.
MOŻNA WYRROZNIC NAST. WZORY SPOL-ZAWOD. PRACOWNIKA:
1) WZOR PRZECIETNEGO CZLONKA ZALOGI- który okresla minimum tych wartosci jakie pracownik powinien posiadac i minimum tych dzialan które powinien lub może realizowc w zakladzie. Czlonek zalogi spelniajacy minimum wymogow stawianych mu przez wzor przecietny nie zwraca na siebie uwagi ani dodatniej ani ujemnej.
2) WZOR IDEALNIE POZYTYWNY CZLONKA ZALOGI- wyroznia zespol norm okreslajacych właściwości jakie powinien posiadac i zachowan jakie powinien realizowac pracownik jeśli chce uzyskac ocene wyroznianego czlonka zalogi. Pracownik taki spotyka się z najwyzszym uznaniem i stawiany jest za przykład innym pracownikom.
3) WZOR NEGATYWNY PRACOWNIKA- obejmuje normy okreslajace jakich właściwości nie powinien posiadac i realizowac czlonek zakladu pracy jeśli nie chce w swiadomosci spolecznej pracownikow być oceniany ujemnie i spotykac się z sankcjami negatywnymi.
WYSTEPUJACE W SPOLECZNOSCI ZAKLADOWEJ WZORY STAWIAJA POSZCZEGOLNYM JEJ CZLONKOM OKRESLONE WYMAGANIA , KTÓRYCH REALIZACJA PODDAWANA JEST KONTROLI
WYPELNIENIE TYCH WYMAGAN PRZEZ PRACOWNIKOW wykonywanie dzialan wyznaczonych przez normy wzoru spol-zawod. Stawia ich w konkretnych rolach zawodowych , na przykład roli mistrza, inzyniera, rolnika ,dyrektora.

Organizacja formalna i nieformalna

admin — Thu, 13 Mar 2008 19:50:06 +0000

Orgzanizacja formalna to działanie załogi zachowania się poszczególnych pracowników wyznaczone przez normy prawne.
Organizacja społeczna sstemu społecznebgo zakładu pracy jest zespołem funkcjonujących w zakładzie stosunków społecznych między pracownikami, wynikających z podziały pracy, różnic zawodowych, demograficznych i psychospołecznych ludzi.
Organizacja formalna jest wyznaczona w dużej mierze przez odpowiednie przepisy, to – działanie załogi i zachowanie się poszczególnych pracowników wyznaczone przez odpowiednie normy prawne. Wyraża pewien idealny i schematyczny model zachowania pracowników. Obojętne są natomiast cechy osobowości pracowników, powiązania rodzinne, towarzyskie i wygląd zewnętrzeny. Na organizację formalną składają się :
- przepisy zewnętrzne – czyli przepisy prawne regulowane przez państwo, ustawy, konstytucja, także zarządzenie organów założycielskich. Normy te powinny być spójne i koherentne. Nierzadko wiele z tych przepisów jest chaotycznych i pogmatwanych i utrudniają sprawne funkcjonowanie zakładu pracy. Konieczne jest więc ciągłe ich porządkowanie.
- Przepisy wewnętrzne – wydawane przez dyrekcję, samorząd załogi, radę nadzorczą. Zachowania pracowników regulują statut firmy, regulamin pracy, wewnętrzne przepisy bhp itp. Powinny być spójne i uporządkowane. Powinny jasno wyznaczać dopuszczalne i niedopuszczalne zachowania członków załogi. Zespół tych norm powinien wyznaczać wzór społeczny pracownika. Te normy mają często także charakter nieformalny – w postaci swoistego kodeksy postępowania pracowników.
Organizacja nieformalna – powstaja na podstawie norm nieformalnych. Mimo że nie znajdują odzwierciedlenia w przepisach, często są niezwykle trwałe i istotnie wpływają na atmosferę pracy, na kształtowanie się stosunku pracowników do pracy, zadowolenie i wydajność. Na ich bazie powstają więzi koleżeństwa, sympatii, wspólnych zainteresowań i interesów. Skracają kanały komunikcacji. Ich istnienie wynika z natury człowieka (osobowość, symatie, nawyki). Mają wpływ zarówno pozytywny – lepsza wydajność i rozwiązywanie problemów, ale także negatywny – mogą prowadzić do spadku wydajności, do zawiązywania się grup dbających o swoje interesy, a nawet klik i szajek przestępczych

Patologia społeczna

admin — Thu, 14 Feb 2008 19:46:15 +0000

Głębokie zmiany związane z procesem transformacji systemowej wywołują znaczny przyrost groźnych zjawisk patologii społecznej, odczuwanych powszechnie jako zagrożenie nie tylko bezpieczeństwa osobistego, ale też i postępu społecznego. Skala i dynamika, tempo narastania i rozprzestrzeniania się zwłaszcza najgroźniejszych przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu, przy niebywałym wzroście zachowań agresywnych, obniżaniu się wieku sprawców przestępstw oraz ich niskiej wykrywalności – wszystko to wskazuje na dysfunkcjonalność instytucji życia publicznego i wzrost sił dezintegracji społecznej.
Do zjawisk patologicznych o charakterze trwałym, takich, ja: przestępczość, alkoholizm, prostytucja, samobójstwa itp., doszły w latach dziewięćdziesiątych zjawiska dotąd powszechnie nie występujące: przestępczość zorganizowana, wymuszenia rozbójnicze, porwania dla okupu, masowy przemyt (zwłaszcza narkotyków), ale też – co jest bardzo istotne – lęk i niepewność o jutro, coraz dokuczliwsze osamotnienie (m. in. z powodu osłabienia więzi społecznych i solidaryzmu grupowego), wzrost postaw konformistycznych i egoistycznych (starach przed utratą pracy i pozycji); moralne obojętnienie na przejawy zła; kryzys tożsamości, a przede wszystkim – brutalizacja i wulgaryzacja stosunków międzyludzkich.
Wzrost przestępczości, w tym zorganizowanej, o charakterze mafijnym, wzrost agresywności i nietolerancji idą w parze ze wzrostem przypadków recydywy i profesjonalizmem sprawców przestępstw oraz – z drugiej strony – z niewydolnością instytucji, które powinny mieć największy wpływ na procesy socjalizacji: rodziny, szkoły, grup rówieśniczych i społeczności lokalnych. Stan zagrożenia patologią społeczną na przełomie wieków uzasadnia poglądy o postępującej dezintegracji i dezorganizacji społecznej.
Ocenia się, że około 4-5 milionów osób w Polsce nadużywa alkoholu, w tym ponad 1,5 miliona to osoby trwale uzależnione od alkoholu. Liczbę młodzieży zagrożonej alkoholizmem szacuje się na również około 1,5 miliona. W latach dziewięćdziesiątych obniżyła się granica inicjacji alkoholowej o ok. 3-4 lat i obecnie wynosi 12-13 lat!. Pierwsze próby picia alkoholu ma za sobą około 81% chłopców i 71% dziewcząt w wieku 11-16 lat. A szokującym jest, iż nałogowo pije ponad 9% studentów, w tym znaczny udział w tym kobiet. Nadużywanie alkoholu jest silnie związane z zachowaniami agresywnymi, przestępczością i wykroczeniami przeciwko prawu, zwłaszcza wśród nieletnich. Nietrzeźwość towarzyszy popełnianiu najcięższych przestępstw: 70% zabójstw, 78% zgwałceń, 85% rozbojów, 71% uszkodzeń ciała, 83% czynnych napaści na funkcjonariuszy publicznych. Szacuje się, że około 30% wypadków drogowych jest spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców, a ponad 30% – prze nietrzeźwych pieszych. Alkoholizm niezwykle często idzie w parze z patologiami w rodzinie. Rodzice nadużywający alkoholu, często bezrobotni, bez pieniędzy i warunków mieszkaniowych, posiadający niejednokrotnie wiele dzieci, nie są w stanie im zapewnić bezpieczeństwa i poczucia rodzinnej miłości. W takich rodzinach najczęściej dochodzi do wykorzystywania seksualnego dzieci, czy zmuszania ich do zarobkowania na rodzinę. Dzieci z takich rodzin najczęściej kończą tak, jak ich rodzice – jako alkoholicy na marginesie społeczeństwa, bez szans na lepsze życie, na normalne życie.
Alkoholizm coraz częściej idzie w parze z narkomanią. Nie ma możliwości dokonania faktycznej oceny zasięgu zjawiska narkomanii, ponieważ dane służby zdrowia informują wyłącznie o osobach uzależnionych, wymagających leczenia i podejmujących leczenia, dane Ministerstwa Edukacji Narodowej – o osobach nie uzależnionych przyjmujących środki odurzające incydentalnie, zaś dane policji – o osobach, które nawet nie zażywając narkotyków, weszły w związku z nimi w kolizję z prawem. Po narkotyki sięgają coraz młodsi. Liczy się pieniądz zdobywany w handlu. Problemem ostatnich lat jest żywiołowo rozwijający się rynek narkotyków i wzrost liczby przestępstw popełnianych przez narkomanów, od drobnych kradzieży po zabójstwa pod wpływem narkotyków. Narkoman nie jest w stanie zahamować swojego działania. Człowiek na tzw. „głodzie” jest w stanie zrobić wszystko (naprawdę wszystko), aby zdobyć „działkę”. Przede wszystkim problemem jest narkomania w polskich szkołach. Najbardziej zagrożone są szkoły, które są potencjalnym, dużym rynkiem zbytu narkotyków. Coraz bardziej popularne są kluby z ostrą muzyką techno, gdzie w barze można nabyć nie tylko Colę i piwo, ale i narkotyki. Jak mówią bywalcy takich „dyskotek”, tylko „dragi sprawiają, że człowiek bawi się naprawdę…”
Kolejnym problemem jest telewizja. Nastawiona na masowy odbiór i komercję wręcz epatuje okrucieństwem. „Od kiedy Freud ogłosił, że kultura stanowi źródło cierpień (…) pojawiło się coś w rodzaju społecznego przyzwolenia na babranie się w najciemniejszych zakątkach ludzkiej duszy (i ciała).” Jednakże sięgnęło ono kresu w momencie, gdy psychologowie, pedagogowie i socjologowie zaczęli alarmować o gwałtownym wzroście przestępczości dzieci. One to właśnie najwcześniej padły pastwą wyzwolenia sztuki z „łańcucha moralności”, ponieważ nie potrafią z racji urodzenia się w „cywilizacji obrazków” odróżnić fikcji od rzeczywistości. Pies Pluto przejechany przez walec drogowy i po upadku z wieżowca, podnosi się otrzepuje i biegnie dalej. Liczba godzin spędzanych przez dzieci przed telewizorem jest zatrważająco wysoka. Jeszcze bardziej niepokoi antytradycyjna i antyrodzinna retoryka, którą nasycona jest większość programów, oraz stale serwowana na srebrnym ekranie dawka przemocy i wolnego od konwencji seksu.
Można o tych i podobnych zjawiskach pisać bardzo wiele, jednakże nie ulega wątpliwości, że w Polsce w ostatnich latach nastąpiła znaczny wzrost patologizacji społeczeństwa. Związane jest to moim zdaniem z pogorszeniem się ogólnych warunków życia społeczeństwa (coraz więcej ludzi funkcjonuje na granicy ubóstwa), napływem agresywnego kina akcji z zachodu, wzrostem tempa życia, czy coraz częstszym poczuciem alienacji i wyobcowania jednostek ze społeczeństwa. Ludzie chcą być akceptowani, a w świecie pogoni za pieniądzem, gdzie rodzice nie mają czasu dla swoich dzieci, społeczeństwo bardzo ponętne na zachęcające zaproszenia od ludzi z sekt, od dealera narkotyków, czy od pana Józefa z sąsiedniej klatki, który mówi, że jak się napije, wtedy życie jest bardziej kolorowe